FATİH MEHMET MİRZA / HABERKÜLTÜR

İstanbul’dan Hatay’a uzanan bir serüvendi bu yaşanılacak olanlar.

Uzun bir otobüs yolculuğunun ardından, bir zamanlar ayrı bir cumhuriyet olan, üç büyük din için oldukça önemli, tarihi zenginliği bünyesinde barındıran bir şehre, Hatay’a ulaşmıştık.

Hatay Türkiye’nin en eski yerleşim merkezlerinden birisi. Bu arada çok fazla bilgi kalabalığı yapmayacağımın müjdesini şimdiden vereyim.  Kısaca bir Hatay Cumhuriyeti’nden bahsedip kaldığımız yerden gezimize devam edeceğiz.

Mondros Mütarekesinden sonra Fransız işgaline uğrayan ve 1921 yılında Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında kalan Antakya, İskenderun ve havalisinde İskenderun Sancağı adıyla bir yönetim kurulmuştur. 2 Eylül 1938'de bu Sancak'ta kurulan "Hatay Cumhuriyeti”, 23 Haziran 1939 yılında Türkiye Cumhuriyeti'ne ilhak kararı almıştır. 23 Temmuz 1939'da "Hatay" adıyla bir vilâyet olarak Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmıştır. İşte Hatay’ın ülkemizin topraklarına katılma hikâyesi böyle olmuştur.

Pozantı  yolundan şehre ulaşmıştık. Şehre vardığınızda şehir sizi tarihi zenginliğini belli eden figürler ile karşılıyor. Şehir merkezindeki yolları birbirine bağlayan ortasında büyük havuzların olduğu dönel kavşaklar mevcut. Merkez yoldan devam ederek Asi nehrine ulaşıyorsunuz. Nehrin hemen yanında mozaik koleksiyonlarını barındıran dünyanın ikinci büyük arkeoloji müzesi bulunmakta. Ben ve arkadaşlarım tam da müzenin kapanma saatinde oraya vardığımızı öğreniyoruz.

Müze görevlilerine bin rica edip on beş dakika gezme iznini koparıyoruz, malum İstanbul neresi Hatay neresi bir daha gelir miyiz bilemem. Koşuşturma şeklinde dünyanın ikinci büyük arkeoloji müzesi nasıl gezilir siz tahmin edin artık. Hızlı bir şekilde fotoğraflarını çekiyoruz sonra detaylı bakarız diye. Müzede dikkatimi çeken bir husus, lahitlerin etrafında portakal ağaçlarının olmasıydı. Özel bir nedeni var mıydı bilemiyorum. Müzeden sonra kalacağımız yere doğru yöneliyoruz.

Şehrin yedi yüz bine yakın nüfusu var ama nerede bu insanlar demeden edemiyorum. Asi nehrinin hemen yakınlarında bir yere götürülüyoruz geceyi geçirmek için. Hoş, sade bir mekân. Çantalarımızı koyup şehri keşfe çıkıyoruz. Asi nehri ters akar derler, doğrusu bunu ben fark edemedim. Çamur renginde bir suyu var Asi’nin, üzerine Boğaziçi Köprüsünü andıran bir köprü yapmışlar; ama yayalara has. Köprü ışıklarıyla bir hava katmış Asi’ye ve Hatay’a. Madem Hatay’a geldik o zaman da künefe yemeden gidilmez diyor arkadaşlarım. Hemen Hatay’ın en ünlü künefecisine gidiyoruz (Oradaki az olan halkın yalancısıyız) Kral künefe adı, reklam olmamıştır umarım. Künefelerimizi yedikten sonra, Hatay’da nereye gidilir oturulur, ne yapılır diye arkadaşlarımla birbirimize bakarken, hemen oracıkta bulunan polislere soruveriyoruz. Cevaplar bizi oldukça şaşırtıyor aslında.

“Affedersiniz memur bey, biz İstanbul’dan geliyoruz acaba burada oturup güzel vakit geçirebileceğimiz nezih bir ortam var mı?”

Polis öncelikle misafiri ağırlama terbiyesini takınarak “Hoş geldiniz” diyerek sorumuzu yanıtlıyor.

“Burada lokantalar ve cafeler var, ayrıca künefeciler var. Lokantalar ve cafeler içkilidir, künefeciler içkisiz.”

Polis neden böyle bir ayrıntıya girmişti doğrusu pek de anlamamıştım. “İçkili-içkisiz”

Arkadaşlarımdan birisi “İçkisiz bir yer yok mu?” dediğinde, polisin “hayır” cevabı bizi oldukça şaşırtmıştı. Bizlerde misafir edasıyla teşekkürümüzü edip Hatay caddelerinde dolaşmaya başladık. Neyse ki bir süre sonra çok güzel bir çınar altı bulduk, çaylarımızı içtik, sohbetimizi yaptık.

Gecenin ilerleyen saatlerinde yol yorgunluğu etkisini giderek göstermeye başlamıştı.  İstirahat vakti gelmişti ve öyle de oldu.

…

Hatay, İslamiyet, Hıristiyanlık, Musevilik açısından önemli bir şehir. Burada dünyanın ilk mağara kilisesi olan “Sen Piyer Kilisesi” Hıristiyanlarca haç yeri olarak kabul edilmekte olup her yıl 29 Haziran günü Katolik kilisesi tarafından ayin düzenlenmektedir.  Aynı zamanda Anadolu’da yapılan ilk camii olan adını da bünyesindeki zattan alan Habib-i Neccar Cami bulunmaktadır. Kuran’ı Kerim’deki Yasin Suresinde geçen: "Sizden hiçbir ücret talep etmeden Hak dinini anlatan bu elçilerin söylediklerine uyun" sözünü söyleyen kişinin Habib-i Neccar olduğu söylenmektedir. Camii içinde Hz. İsa’nın havarilerinden olan “Yuhanna ve Pavlos”un mezarları da mevcuttur.

Şehir birçok popüler diziye de ev sahipliği yapmış ve yapmakta. Bu da farklı etnik kökene sahip insanları ve kültürleri bünyesinde barındırmasından olsa gerek.

Hatay’da akşam kimseyi göremezken gündüz ise tam tersi bir durum yaşanmıştı. Şehir merkezi olarak kabul edilen Arkeoloji müzesinin civarı insanlar tarafından hınca hınç doldurulmuştu. Ayrıca şehirde Suriye ile sınır kapısı olduğundan farklı kültürlere ait değerleri iç içe bulmak mümkündü. Süryani esintisiyle karışık, Arap ve Türk imajı hâkimdi şehre.

Gezip görülen her şehir farklı bir etki yapar insanın dünyasında. Ara sıra diyorum kendi kendime : “Asi gerçekten de ters mi akıyor?”. 

Yelkenler Fora…