Bilinmeyen Osmanlı adlı  eseriyle meşhur ve maruf  tarihçimiz Ahmet Akgündüz, devasa külliyatına bir yensini daha ekledi. Hoca’nın asıl mütehassıs olduğu saha hukuk tarihçiliğidir. Osmanlı Kanunnameleri  çalışması dokuz cildi bulmuş, ilim camiasından büyük takdirler almıştı. Yakın zamanda Bilinmeyen Osmanlı Arapçaya tercüme edildi, rağbet de gördü. Anlaşılan kimse bilmiyor bu meseleleri. Bir başka zaviyeden, yeni bilinmeyenlerin ihdas edildiği tenkidi de yöneldi müellife. Hakan Erdem’in Tarih Lenk kitabındaki bir çok tenkide cevap olarak ‘Tarih Lenklere Cevaplar’ isimli küçük çalışmayı hazırladı. Hoca velut olduktan sonra durmayıp yazacak şüphesiz.

Yakın zamanda Introduction to Islamic Law (Islamic Law in Theory and Practice) adlı yeni  kitabını bütün dünyaya sundu.  Bilim adamlarımızın, hele hele sosyal bilimcilerimizin, yabancı dilde eser verememesi bizde hep yaradır, dünya literatüründe pek izimize rastlanmaz bu yüzden. Son yıllarda temeli epey önceden atılan çalışmalar sayesinde bir çok ilim adamımız, ekserisi dışarıda ve tarih alanında, İngilizce eser ortaya koydular. Hoca da bu camiaya katılanlardan.

İslam Hukuku konusundaki yabancı dildeki eserleri üç sınıfta ele alabiliriz. Birincisi müsteşriklerin eserleridir ve bunlar İslami ilimler açısından fazlasıyla düzeltilmeye muhtaçtır. Pek çok Müslüman araştırmacı, mesaisinin ciddi bir kısmını ya bunları düzeltmeye çalışmak yahut olmadı reddiye yazmakla geçirmiştir. İkinci kısım ise Müslüman alimlerin mühim eserlerinin tercümesidir. Tercüme her zaman sorunludur, doğru mütercim ise apayrı meseledir. Üçüncü ve benim en önemli gördüğüm kısım ise o dilde kaleme alınmış Müslüman ilim adamlarının eserleridir. Dili kullanabilme gücünü tespit edemem fakat ciddi bir emeğin neticesidir bu neviden eserler. Burada baz aldığımız dil batı dilidir ve temelde bilim dili olarak da İngilizcedir. Gerçi son devir ulamamızın( hadi ilahiyatçıları da dahil edelim) Arapça eser dahi yazdıklarına şahit olamıyoruz, bizi yine istisnalar bahtiyar ediyor.

Introduction to Islamic Law adından da anlaşılacağı üzere serinin ilk kitabı. Yazar serinin planını şöyle açıklıyor:

1. Introduction to Islamic Law (İslam Hukukuna Giriş)
2. The Principles of Islamic Jurisprudence ( İslam Hukuk İlminin “Felsefesinin” Temel Prensipleri)
3. Islamic Public Law  ( İslam Kamu Hukuku)
4. Islamic Private Law (İslam Özel Hukuku)

Kitap Akgündüz’un Kurucusu ve Rektörü olduğu Rotterdam İslam Üniversitesi yayınlarından çıktı. Bilindiği üzere Üniversite bir çok bölümüyle Hollanda Devletince resmen tanınmıştı. Dileriz ‘IUR PRESS’ de ismini çokça gördüğümüz ‘Oxford Press’, ‘Cambrice Press’ gibi olur.

Kitap sekiz bölümden oluşmaktadır. Öncelikle şeriat, fıkıh, İslam hukuku mefhumları detaylı bir şekilde açıklanıyor, kavramlar yerine oturtuluyor. ‘Muhammadan Law’ gibi türedi kavramlar izah ediliyor. İkinci bölümde İslam Hukukunun kaynakları ele alınmış. Meseleyi sağlam temeller üzerine oturtmak için şumullu bir şekilde kaynak tahlili sunulmuş. Üçünü bölümde İslam Hukuku Tarihi ele alınmış. Sonraki bölümde fıkıh ekolleri yani mezhepler incelenmiş. Beşinci bölümde yazarın ısrarla üzerinde durduğu İslam Hukukunun Osmanlı uygulaması tarihi seyr içerisinde farklılaşan kurumlar da ele alınarak genel olarak sunulmuş. Altıncı bölüm örneğine pek rastlamadığımız bir şekilde İslam Hukukunun günümüz İslam ülkelerindeki uygulamasını tek tek ele almıştır, Türkiye de dahil. Yedinci bölüm İslam Hukukunun metodolojisine ayrılmıştır. Son bölümde  İslam Hukukunun uygulanabilirliği ve geleceği incelenmiştir. Konu ile ilgili kurum ve çalışmalar da ek bilgi olarak sunulmuş.

Kitabın en belirgin özelliği bir ihtiyaca binaen hazırlanmış özetleyici bir eser olmasıdır. Yazar bölüm sonlarına okuyucular için genişçe bir İngilizce bibliyografya listesi hazırlamıştır. Bütün dünyada İslam Hukuku ve İslam ile ilgili önyargıları kırması duasıyla kitabı ehil okuyucuların ilgisine havale ediyoruz.

Yine IUS PRESS yayınları arasında çıkan editörlüğünü Akgündüz’ün üstlendiği Studies in İslamic Economics( İslamic Banking and Development) (İslam Ekonomisi Çalışmaları-İslami Bankacılık ve Gelişimi-kitabını da hatırlatalım. 

 

Sedat Albayrak

HaberKültür.Net