Tarihçilerin kutbu ödüllendirildi 01 Ağustos 2010 - 09:03:33
Prof. Dr. Halil İNALCIK’a büyük vefa…
“Tarihçilerin Kutbu” olarak da bilinen son yüzyılın en önemli Osmanlı Tarihi Araştırmacısı Prof.Dr. Halil İNALCIK’a Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından “Fahri Hemşehrilik Beratı” verildi. Bursa’yı İNALCIK için bu denli önemli kılan sebep her ne idiyse İNALCIK’ı da Bursa Halkı için değerli kılan odur. İNALCIK’ın deyimiyle bir “Darüs Saltanat” şehri olan Bursa sadece Osmanlı Tarihi açısından değil Avrupa ve Asya tarihi açısından da pek çok olayın kesiştiği çok önemli bir yerleşimdir. Tören öncesinde yaptığımız kısa muhabbette Hoca’ya Bursa’da uzun yıllar önce yaptığı araştırmaları hatırlattım. Dile kolay, dört yıla yakın bir süre ölenin de yaşayanın da unuttuğu pek çok tarihi vesikayı tozun toprağın arasından çıkarıp ortaya ilk kez çıkaran Prof.Dr. Halil İNALCIK’tır. Osmanlı Kuruluş tarihi ve sonrasında Fatih Dönemi üzerine yazdığı başyapıt niteliğindeki eserleri tabiri caizse Osmanlı Tarihini yeni baştan ele almayı gerekli kılmıştır. Osmanlı’nın Kuruluş yeri ve yılı gibi belki görece önemdeki tartışmalardan sıyrılabilseydik İNALCIK’ın tarihe not ettiği pek çok yeni bulgusunu anlama imkânı bulurduk. Sadece kaynak taraması değil aynı zamanda çok iyi bir saha çalışması da yürüten Hoca, tarihin güzergâhını kaynaklarla karşılaştırmayı ve önemli yeni bulguları sağlam delillerle dile getirmeyi bir görev addetmektedir. Bunu, yaptığı en içten dost muhabbetlerinde bile görmeniz mümkündür. Her sözünün ardından bir kaynak dile getirmeyi ihmal etmemesi bunun en güzel örneğidir. “Bursa’nın evladıyım ben, bu tören sadece malumu ilan etmekten ve hakkımı iade etmekten ibarettir” diyerek sözünü tamamlaması Halil İNALCIK’ın Bursa’ya dairlerini sıralamayı gereksiz kılar. Geçtiğimiz yıllarda “Prof.Dr.Halil İNALCIK Sokağı” ve “Prof.Dr.Halil İNALCIK Evi” adıyla onurlandırılan ünlü tarihçi bu vesileyle de bir kez daha Bursa tarafından hatırlanmış oldu. Aslında bu onurun ve sevincin payesi Bursa’ya aittir. Bunu zamanla daha iyi anlayacağız…
Tören öncesinde Sayın İNALCIK’ın Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkanı Recep ALTEPE’ye dönerek “Tarihe sahip çıkıyorsunuz ve Bursa’yı, o eski özlediğimiz Bursa’yı ayağa kaldırıyorsunuz, size yürekten teşekkür ediyorum” demesi karşısında oldukça duygulandım. Neden derseniz, kendisi Bursa’da yaşamasa da her nefes alışında Bursa’nın aslına dönmesinin gereği üzerine yazılar yazan ve bu konuda inisiyatif alan herkese teşekkür eden biri olarak İNALCIK aslından her Bursalıdan daha çok Bursalı olduğunu haykırmaktadır. Bize sadece bunu tescillemek ve minnetimizi dile getirmek düşüyor sanırım.
Yaptığı kısacık konuşmada bile İNALCIK çok önemli şeylere vurgu yaptı. Dört yıllık Yunan işgalinde iznik’te bulunan Çandarlı Halil Paşa Türbesinde yapılan tahribata bakarak bugün bile zulmün hatırlanabileceğini dile getirdi. “Bursa II.Tebriz’dir” diyen İNALCIK’a göre İran üzerinden gelen İpekyolu ile Suriye üzerinden gelen Baharat Yolu Bursa’da birleşmektedir. Bu sebeple sadece o günde değil bugün de dahi “Bursa Türkiye’nin kalbidir” . Hoca sözlerini şöyle devam ettirdi; “Daha Yıldırım zamanında Osmanlı dünya ticaretinde önemli bir yerdeydi. Tarihi vesikalar bunu açıkça ortaya koyuyor. Özellikle Fatih Dönemini anlamak bakımından Bursa’da Çelebi Mehmet Müzesinde keşfettiğim 256 defterin önemi çok büyüktür. Dönemin Kadı Sicilleri ve maliye vesikaları Bursa’nın ve İstanbul’un o dönem içerisinde ne derece önemli bir merkez olduklarının tescilidir.” İNALCIK Hoca sözünün hemen burasında Diyanet vakfı tarafından yayınlanan “Kuruluş Sultanları” isimli kitabın mutlaka okunması gereken bir çalışma olduğunu vurguladı.
Hocayı dinlerken karşımda canlı bir tarihin bulunduğunu hissediyordum. Prof.Dr. İNALCIK şu an 94 yaşında ve neredeyse 75 yıldır tarih araştırmaları yayımlıyor. Buna canlı tarihten başka ne denir ki. Özellikle son dönemde hakkında yayınlanan yazılarla gündeme gelmesi bundan öncesinde özellikle yurt dışında kendisine verilen önemi gölgede bırakamıyor. Millet olarak değerlerimizi maalesesef geç görüyoruz. Uzun yıllar yurt dışında çalışan, adına kürsüler kurulan, pek çok Balkan Ülkesi tarafından ülkelerinin tarihine ışık tutmasından dolayı şeref madalyaları verilen biri olarak daha iki yıl önce TBMM Onur Ödülü alması bir ironi olsa gerek. Buna da şükür… Son dönemde başta Halil İNALCIK olmak üzere Kemal KARPAT ve İlber ORTAYLI gibi isimlerin Osmanlı Tarihi üzerine geçmişte yayınladıkları eserlerin çok okunanlar listesine girmesi bizleri sevindiriyor. Doğu-Batı’nın yayınladığı Makaleler I ve II Hocanın en seçme çalışmalarını bir araya getirmesi bakımından araştırmacıların ilgisini bekliyor. Her kim olursa olsun ve her ne olursa olsun ortaya konulan bunca emeğin milletimiz nezdinde aksi seda bulması gerekmektedir. Bundan dört yıl önce Bursa’yı gezerken gördüğü Osmangazi heykeline “Osmangazi Han bu kişi olamaz çünkü tarihi vesikalara göre Osmangazi Alp’ti ve atı zırhla kaplıydı. Keşke Osmangazi’yi bu şekilde anıtlaştırsalardı” demesi ve bunun üzerine dönemin Osmangazi belediye Başkanı Recep ALTEPE’nin hemen çalışma başlatmış olması takdir edilmesi gereken bir örnektir.
Törenden sonra Halil İNALCIK Başkan ALTEPE’ye dönerek şöyle dedi; “İzniniz olursa Bursa’da birkaç gün daha kalmak istiyorum. Bursa’ya gelince dönmek hiç içimden gelmiyor”
Fahri Hemşehrimiz Prof.Dr. Halil İNACIK şehrimizde…Şeref duyarız efendim…
Türk tarihçisi. 26 Mayıs1916'da İstanbul'da doğan İnalcık, aslen Kırım Tatarı'dır. Balıkesir Muallim Mektebi'ni tamamladı. 1935 yılında Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Yeni Çağ Tarihi bölümünde yükseköğrenimine başladı. 1942 yılında "Tanzimat ve Bulgar Meselesi" adlı doktora tezini verdi. Uzun yıllar aynı Fakültede Osmanlı ve Avrupa tarihi üzerine dersler verdikten sonra 1972 yılında Chicago Üniversitesi Tarih Bölümü'ne "Osmanlı Tarihi Üniversite Profesörü" olarak davet edildi.
1973 yılında meşhur kitabı The Ottoman Empire The Classical Age 1300-1600 yayımlandı. Yurtiçi ve dışında çeşitli üniversitelerden fahri doktora payeleri aldı. 1993 yılında Bilkent Üniversitesi'ne davet edildi ve burada Tarih bölümünü kurdu. Yazdığı makale ve kitaplarla Osmanlı İmparatorluğu tarihi üzerinde tartışılmaz bir otorite haline gelen Prof. Dr. Halil İnalcık halen Bilkent Üniversitesi Osmanlı Tarihi Bölümü'nde yüksek lisans ve doktora ögrencilerine seminer dersi vermektedir.
Çok Okunanlar
“Tarihe sahip çıkıyorsunuz ve Bursa’yı, o eski özlediğimiz Bursa’yı ayağa kaldırıyorsunuz, size yürekten teşekkür ediyorum” demesi karşısında oldukça duygulandım. Neden derseniz, kendisi Bursa’da yaşamasa da her nefes alışında Bursa’nın aslına dönmesinin gereği üzerine yazılar yazan ve bu konuda inisiyatif alan herkese teşekkür eden biri olarak İNALCIK aslından her Bursalıdan daha çok Bursalı olduğunu haykırmaktadır. Bize sadece bunu tescillemek ve minnetimizi dile getirmek düşüyor sanırım.
Türkiye’nin kalbidir” . Hoca sözlerini şöyle devam ettirdi; “Daha Yıldırım zamanında Osmanlı dünya ticaretinde önemli bir yerdeydi. Tarihi vesikalar bunu açıkça ortaya koyuyor. Özellikle Fatih Dönemini anlamak bakımından Bursa’da Çelebi Mehmet Müzesinde keşfettiğim 256 defterin önemi çok büyüktür. Dönemin Kadı Sicilleri ve maliye vesikaları Bursa’nın ve İstanbul’un o dönem içerisinde ne derece önemli bir merkez olduklarının tescilidir.” İNALCIK Hoca sözünün hemen burasında Diyanet vakfı tarafından yayınlanan “Kuruluş Sultanları” isimli kitabın mutlaka okunması gereken bir çalışma olduğunu vurguladı.
olarak değerlerimizi maalesesef geç görüyoruz. Uzun yıllar yurt dışında çalışan, adına kürsüler kurulan, pek çok Balkan Ülkesi tarafından ülkelerinin tarihine ışık tutmasından dolayı şeref madalyaları verilen biri olarak daha iki yıl önce TBMM Onur Ödülü alması bir ironi olsa gerek. Buna da şükür… Son dönemde başta Halil İNALCIK olmak üzere Kemal KARPAT ve İlber ORTAYLI gibi isimlerin Osmanlı Tarihi üzerine geçmişte yayınladıkları eserlerin çok okunanlar listesine girmesi bizleri sevindiriyor. Doğu-Batı’nın yayınladığı Makaleler I ve II Hocanın en seçme çalışmalarını bir araya getirmesi bakımından araştırmacıların ilgisini bekliyor. Her kim olursa olsun ve her ne olursa olsun ortaya konulan bunca emeğin milletimiz nezdinde aksi seda bulması gerekmektedir. Bundan dört yıl önce Bursa’yı gezerken gördüğü Osmangazi heykeline “Osmangazi Han bu kişi olamaz çünkü tarihi vesikalara göre Osmangazi Alp’ti ve atı zırhla kaplıydı. Keşke Osmangazi’yi bu şekilde anıtlaştırsalardı” demesi ve bunun üzerine dönemin Osmangazi belediye Başkanı Recep ALTEPE’nin hemen çalışma başlatmış olması takdir edilmesi gereken bir örnektir. 
Yorum Ekle
Arkadaşına Gönder
Yazdır
17:31 
