Yedi İklim Ağustos sayısında Victor Hugo’ya ait bir şiir vardı. Habil Tercimen tarafından tercüme edilmiş. Bir Kadına adını taşıyordu şiir.

 

Şiirde içinden çıkamadığım kurgu bozuklukları vardı. Tekrar bölümü “Sizden bir bakış/öpücük için” diye bitiyordu; adı da ‘Bir Kadına’ idi ama şiir ‘Evlat” diye başlıyordu. Bu evlat, “genç bir hanımefendi” anlamına mı geliyordu acaba?

 

Sonra şiirdeki ana ses olan ‘ihtiyar delikanlı’ bir bakış için verebileceklerini sayıyordu. Arabam oyuncağım, tacım, güvercinim, gemilerim… Sonra kendine ait varidat yetmiyor ve ‘milletin her şeyini’ de vermeye başlıyordu ihtiyar hayalperest.

Velhasıl ben ‘şiir’den bir şey anlayamadım.

 

Tercimen’in tercümesi olan şiir şöyle:

 

Evlat! Kral olsaydım, imparatorluğu verirdim

Ve arabam, oyuncağım ve milletin her şeyini

Ve altın tacımı, cıbıl cıbıl yaptığım güvercinimi

Denizlerin kafi gelmediği benim gemilerim

Sizden bir bakış için!

 

Ululardan olsaydım uğultulu göklere ve yeryüzüne

Melekler, şeytanlar sevdamın önünde iki büklüm

Ve verimli derinliklere hırıltılı uçsuzluk

Sonsuzluk, mekan, gökler ve âlemler

Sizden bir öpücük için!

 

 

Sonra şiirin şimdi mütercimini hatırlamadığım eski bir çevirisi geldi hatırıma.

 

Çok meşhur, bilindik, pelesengleşmiş bir Hugo tercümesiydi bu.

 

Eğer kral olsaydım, çiğneyerek tahtımı
Memleketim halkını dizlerine sererdim
O kuvvetli hükmümü bütün saltanatımı
Bir tek bakışın için sana feda ederdim

Eğer Allah olsaydım, o heybetli, o derin
Kainatın, semanın, enginlerin her yerin
İrademin önünde eğilen meleklerin
Sevgilim, bir busene hepsi senindir derdim

 

Belki yaratıcı muhayyilenin sınırlarını zorlayan ama ne dediği asaletle anlaşılan bir telifane tercüme.

 

Eğer kral olsaydım, çiğneyerek tahtımı
Memleketim halkını dizlerine sererdim…

 

Ve,

 

Evlat! Kral olsaydım, imparatorluğu verirdim

Ve arabam, oyuncağım ve milletin her şeyini…

 

Bir şiir, üç ruh, iki tercüme.

Ahmet Haşim, şiir tercüme etmeyi ‘bülbülü öldürme”ye benzetiyordu. Nasıl şakıdığını öğrenmek için. Şiirler de feryad eder çevirilirken; ama sesini duyan çıkmaz pek.

 

İyi şairlerin çektiğini pek az kalem erbabı çekmiştir.

Hepsi şu barbar Babil halkının yüzünden aslında. Ne olurdu doğru duraydılar da Yüce Rab da dilleri birbirine karıştırıp anlaşılmaz kılmayaydı.

 

Evet, bütün suç olanların.

Mütercimlerin ne kabahati var ki?

 

 

 

A.Kerim Sencer

HaberKültür.Net