Erbil Hewler olmayacak! - HABER KÜLTÜR

Irak’a Özgürlük Operasyonu ve Kerkük kitabýnýn yazarý Ali Kerküklü, Erbil’in tarihi dokusunda dolaţan ortak ruh birliđine dokunarak sözlü ve fi’li akýnlara dikkat çekiyor…

Bizden uzak olsan da gözde gönülde varsýn

Kerkük ile birlikte ateţte yanan Erbil

Suyun toprađýn temiz mert yiđit erlerin var

Sende yadlar barýnmaz nüfusun Türkmen Erbil

Sadun Köprülü

Türkmen Ţehri Erbil’in Kalesi

Erbil, Kerkük gibi bir Türkţehridir. Türkmenlerin yođun yerleţim merkezlerinden biridir. Erbil ţehri altýn çađýný Erbil Atabeđi’nin Türk hükümdarý Muzafferüddin Gökbörü (Mavi Kurt) döneminde yaţamýţtýr. 1438 yýlýnda da Türkmenlerin kurduđu Karakoyunlu Devletinin yönetimine girmiţtir. Erbil, Aţađý ve Yukarý Zab sularý arasýnda kurulmuţtur. Musul, Altunköprü, Bađdat-Basra yollarýnýn kavţak noktasýnda bulunan ţehir, Irak Selçuklularý idaresinden sonra 1144 tarihinden itibaren Beytekin hanedanýndan Küçük Ali'nin ve Erbil Atabeklerinin baţkenti olmuţtur.

Erbil Bađdat’ýn bir kazasýydý

Muzafferüddin Gökbörü devrinde (1136-1190) imar edilen Erbil, iki kýsýmda geliţmiţtir. Aţađý Erbil nehir kenarýnda

, geniţ bir vadide yayýlýrken, Yukarý Erbil tepe üzerinde kale içine sýkýţýp kalmýţtýr. Erbil’in merkezinde olan kale, üç mahalleden oluţmaktadýr. Dođuda Saray, güney batýda Tophane ve Kuzeyde Tekye (Tekke) Mahalleleridir. Kalenin surlarý, eski kalýntýlarý üzerine Gökbörü tarafýndan yeniden yaptýrýlmýţtýr. Gökbörü'nün evladý olmadýđýndan, vasiyeti üzerine Abbasi halifesine kalan Erbil, Mođol istilasýndan sonra uzun müddet karýţýk ve sýkýntýlý dönemler yaţamýţtýr. 1731'de, Nadir Ţah'a karţý uzun süre dayanan kale, ţehrin düţmesinden sonra harabe haline gelmiţ, 1849'da esaslý bir ţekilde tamir edilmiţtir. Erbil, Osmanlý döneminde, 19. yy. baţlarýna kadar Bađdat'a bađlý bir kaza merkezi olarak idare edilmiţtir.

4 bin nüfus Türkçe konuţuyordu

Türk hükümdarý Muzafferüddin Gökbörü, devletinin ve saltanatýnýn küçük olmasýna rađmen, Ýslam dünyasýnda büyük bir üne kavuţmuţtur. Aţađý Erbil'de yüksek minareli bir ulu cami (1190 yýlýnda), bir medrese, 4 darul-aceze, dul ve yetim yurtlarý ile ribatlar yaptýrarak ţehri mimari eserlerle donatmýţtýr.Ulaţým yollarýnýn kavţak noktasýnda bulunan Erbil, 12-15. yy.larda büyük bir ticaret merkezi durumundaydý. 1309 (Rumi) Musul Salnamesi'ne göre, 4.000 nüfuslu Erbil merkezinde 4 bin nüfus yaţadýđýný ve bunlarýn Türkçe konuţtuđunu, 2 cami, 10 mescid, 6 medrese, 5 sýbyan mektebi, 5 darul-aceze, 1 kýţla ve 3 hamam bulunuyordu. Kale içindeki Kale Camii, Hacý Molla Ýbrahim Camii, Ömerađa Medresesi ile Ţeyh Ţerif Tekkesi halen kullanýlmaktadýr.Erbil’deki en önemli tarihi kalýntýlar, Erbil Kalesi, Kapalý Çarţýsý, Seyit Ahmet tepesi ve Ulu Camii (Muzafferiye- Çöl) Minaresi’dir. Erbil’de Türk mührü eser aramaya gerek yok. Erbil’de her ţey, Erbil’in kendisi Türk mührü.

Muzafferiye’nin minaresine 2011’de yeniden bir bakalým

Aralýk 2005’in son haftasýnda Arapça yayýn yapan Lübnan Televizyon kanalý anb’de Türk ţehri Erbil hakkýnda bir televizyon programý yayýnlanmýţtý. 1190’da Erbil Atabeyliđinin Türk hükümdarý Muzefferüddin Gökbörü (Mavi Kurt) tarafýndan yaptýrýlan camii tamamen yýkýlmasýna karţýlýk minaresinin büyük kýsmý sađlam olarak günümüze kadar gelebilen ve Erbil’in kaleden sonra en önemli tarihi yapýsý olan bu eser hakkýnda -Muzafferiye olarak adlandýrýlan çöl minaresi-, anb televizyonu kanalýnýn sunucusuna kendini Kürt tarihçisi olarak tanýtan biri, “Muzafferiye minaresinin motiflerine dikkatlice bakýnýz, tamamen Kürt motifiyle yapýlmýţtýr” diye anlatýyordu. Tarih bu kadar çarpýtýlabilir mi? Camii ve minare motiflerinde Kürt motifi var mýdýr?

Asýl olanýn taklidi olur

Selahattin Eyyubi’nin -Muzefferüddin Gökbörü’nün eniţtesi- Kürt olduđunu iddia ediyorlar. Ođullarý ve kardeţlerinin adlarýna baktýđýmýzda öz be öz Türk adlarýdýr. Acaba bu iddialara tarihçiler ne diyor. Irak’ta Babillilerin yaptýđý Babil’in asma bahçelerinin Kürtler tarafýndan yapýldýđýný ileri sürüyorlar. Yarýn Fatih Sultan Mehmet’in de Kürt olduđunu iddia ederlerse kimse ţaţýrmasýn. Zira tarihsizler, yapay geçmiţ yaratmaya çalýţýyorlar. Kürt tarihçileri ve aydýnlarý bir dala tutunmak ve yeni bir tarih yaratmak istiyorlar, ama tarihi dayanaklarý yok ve iddialarýný da hiçbir tarihi kaynak dođrulamýyor. Yapabildikleri tek ţey, baţka milletlerin tarihi ţahsiyetlerini ve kültürel varlýklarýný kendilerine mal etmeye çalýţmak.

Erbil Hewler olmayacak

Kürtler ţimdi de yeni bir tiyatro oyunuyla ve tarihi gerçekleri çarpýtarak öz be öz Türkmen ţehri Erbil’in adýný Kürtleţtimek için Hewler diye deđiţtirdiler, neden mi ? Çünkü Kaynaklarda ve arţivlerde Erbil’in Türkmen olduđunu yazýyor. 1976 yýlýnda Saddam Hüseyin, Türkmen ţehri Kerkük’ü Araplaţtýrmak için adýný Al-Tamim olarak deđiţtirmiţti. Kerkük’ün adý deđiţti mi ? Deđiţmedi ; ama Saddam’ýn hayatiyet alaný

deđiţti.

Kerkük’teki demografik yapýnýn Kürtler tarafýndan deđiţtirilmek istenmesinin sebebi, týpký Erbil’de olduđu gibi- gelecekte yapýlacak olan herhangi bir nüfus sayýmýnda üstünlüđü sađlayarak avantajlý bir durumu yakalamaktý. Böylece rahatlýkla Kerkük’ün bir Kürt kenti olduđunu iddia edip ve Kerkük petrollerine el koyabileceklerdi. Nitekim 1. Körfez Savaţý’ndan sonra Kürt gruplarýn kontrolüne geçen Türkmen Ţehri Erbil’de de ayný planý baţarýyla uygulamýţlardý. 1991’den beri Erbil ţehrini Kürtleţtirmek amacýyla yürütülen demografik yapýyý deđiţtirme politikalarý semeresini vermiţ ve bugün gelinen noktada Kürt nüfusu Türkmenlere yaklaţmaktadýr. Erbil’de Türkmen kimliđini silmek için yođun ţekilde çalýţmalar sürmekte. Erbil’in en eski yeri olan kale içerisinde yer alan ve Türkmenlerin yođun ţekilde yaţadýđý yerler boţaltýlmýţtýr. 2005 Seçimlerinden bir kaç gün önce ţehrin Türk olduđunu kanýtlayan kitaplarýn olduđu kütüphane yakýlmýţtýr.

Son sözümüz ţu ki ; Zindanlara atsalar da, kanýmýzý dökseler de, Erbil hep Erbil kalacaktýr.