GALATA MEVLEVİHANESİ
Galip Dede Dergâhı ve Kulekapı Mevlevihânesi gibi isimleri de bulunan bu dergâh, 1491 yılında Galata sırtlarında faaliyete başlamıştır. Mevlevihânede hat, tezhip, musiki, edebiyat gibi çeşitli alanlarda eğitimler verilmiştir. Musikiye âşık pek çok üstat ve şair burada eğitim görmüştür. Bu yönüyle Galata Mevlevihânesi’nin, günümüzün güzel sanatlar akademisi gibi faaliyet gösterdiği söylenebilir. Mevleviliğin yüzyıllardır süre gelen estetiğinin şehre işlenmesini sağlayan ve İstanbul kültürünün oluşmasında, yetiştirdiği önemli kişiler, verdiği adap, eğitim etkili olmuştur.
Tünel Meydanından Tophaneye inerken yamaçta kurulan bu dergâhın kapısı, adeta huzura açılan bir
yolun başlangıcı gibidir. Mevlevihânenin ilk şeyhi Mehmet Semai Çelebidir. Dergâhın yanında dervişlere ait odalar sırayla yan yana dizilmiştir. Mevlevihâne yanında yer alan türbelerde ise, burada şeyhlik yapmış kişiler gömülüdür. Bir diğer önemli bölüm olan kütüphanede ise 3455 adet kitabın bulunuyor oluşu, mevlevihânede ilme verilen önemin açık bir göstergesidir.
Hazirede gömülü olanlar da bu ilimlere nail olmuş çeşitli üstatlardır. Mezar taşlarında yer alan süsleme örnekleri dönemin estetik anlayışını göstermesi açısından oldukça değerli, adeta birer şaheser niteliği taşır. Mevlevihânenin en önemli bölümlerinden birisi de semahanedir. Sekizgen yapıda olan bu kısım, barok üslupta inşa edilmiştir. Sema ayinlerinin yapıldığı bu bölümde Mevleviler kollarını göğe kaldırarak yaradana kavuşma gayreti içindedirler. Mevlevi sözü Kuran-ı Kerimde de belirtildiği gibi, döndüğün her yerde Allah’a kavuşma yani tevellü ile ilgilidir.
Mevlana: “Sema âşıkların gıdasıdır. Çünkü onda sevgili ile buluşmanın zevki, heyecanı vardır” demiştir. Sema icra eden semazenler adeta ölümün birer simgesi gibidir. Mezar taşı gibi olan külahı, mezarı gibi hırkasıyla aşka ulaşma gayretiyle dönerler. Dünyeviliği ayaklarını yere her vurduklarında ezerler.
Galata Mevlevihânesi günümüzde balmumu heykelleri ile bu adabı canlandırmıştır. Müze olarak ta gezilebilen mevlevihâne huzurla ziyaretçilerini bekliyor.
Merve Aşkın
Çok Okunanlar
Yorum Ekle
Arkadaşına Gönder
Yazdır
15:14 
