Türkiye Yazarlar Birliği tarafından çıkarılan TYB Akademi dergisi ikinci sayısını Evliya Çelebi’ye ayırdı. Ölüm tarihi kesin olarak bilinmese de 2011 yılı insanlık tarihinin en önemli seyyahları arasında olan Evliya Çelebi’nin vefatının 400. yılı olarak kabul edildi ve bu çerçevede ulusal ve uluslar arası etkinliklerle Evliya Çelebi üzerinde yeniden düşünülüyor.
400 yıldır neden bir ikinci Evliya Çelebi çıkaramadığımız en büyük meselelerden birisi olarak önümüzde duruyor. TYB Akademi’de tam bu noktaya parmak basıyor ve düşünce dünyamızın duruluğunu bozmaya çalışıyor.
TYB Akademi’nin sunuş yazısı “Edebiyatımızın Evliya’sı 400 yaşında” başlığıyla D. Mehmet Doğan tarafından kaleme alınmış. Zamanının “var”larının anlattığı kitabıyla Evliya Çelebi bugünün bir anlamda “yok”larına işaret ettiğinin altını çizen Doğan, “o yazmasa idi ne kadar eksik kalırdık” cümlesiyle sonlandırıyor yazısını. Atilla Mülayim ise “Evliya Çelebi’nin Hayatı” başlıklı yazısında derli toplu bir Evliya Çelebi biyografisi sunuyor bize.
Seyahatname Osmanlı toplumundaki Müslim-gayri Müslim münasebetlerinin nasıl cereyan ettiği konusun da çok önemli tarihsel bilgilerde sunar bize. Mustafa Sami Baybal’da bu önemli konuyu ayrıntılı bir biçimde masaya yatırıyor. Osmanlı toplumunda gayri Müslimlerin dini özgürlüklerini nasıl rahat yaşadıklarının anlatıldığı bu yazı da önemli bir makale.
Osmanlı toplum yapısını anlama açısından dergideki bir diğer özgün makale de Nurettin Gemici tarafından Çelebinin gözlemleriyle 17 yüzyıldaki Osmanlı kadınlarını anlatıyor. Osmanlı kadınlarının giyim kuşamından tutun da sosyal davranışlarına kadar bir çok unutulmuş ayrıntı tekrar tartışmaya açılıyor. Bünyamin Taş ise Seyahatname’de farklı bir konuyu irdeliyor. Seyahatnamede şairin yerinin tartışıldığı makalede şairlerin yüksek sınıf olarak nasıl algılandığının altı çizilmiş.
Evliya Çelebi ile ilgili bir diğer makale ise Asım Öz tarafından kaleme alınmış. Öz, Evliya Çelebi’nin zihin dünyasını ve buradan da Osmanlı zihin dünyasını irdeliyor. Her iki zihin yapısının temel niteliğininde menkıbevi niteliklerinden yola çıkarak yeni bir tartışma açılıyor.
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde en büyük bölümü İstanbul’a ayırmış olsa da başta Anadolu olmak üzere Osmanlı coğrafyasının büyüklü küçüklü bir çok yerleşim yerinin de ayrıntılı tasvirlerini yapar. TYB Akademi dergisinde de seyyahımızın gözünden Mersin’i Ejder Okumuş, Urfa’yı Mehmet Kurtoğlu ve Konya’yı da Serkan Yorgancılar yazmışlar. Her üç kentimizin de dünü ve bugünü arasındaki karşılaştırmaları yapabileceğimiz bu yazılarda derginin bu özel sayısına ayrı bir önem katmış.
Sonuç olarak Evliya Çelebi sayısı Osmanlı üzerine çalışan/üreten/düşünen herkesin kütüphanesinde bulunması gerekli bir sayı olarak hazırlanmış. TYB Akademi dergisi ikinci sayısıyla da akademi dünyasında bir boşluğu doldurma iddiasına yakışır bir sayı çıkarmış. Üçüncü sayısı olan ve Ekim’de çıkacak olan İslamcı düşünürlerin öncülerinden sayılan “Said Halim Paşa” sayısını şimdiden merakla bekliyoruz.
Erdoğan Yılmaz
Çok Okunanlar
Yorum Ekle
Arkadaşına Gönder
Yazdır
12:26 
