Metin Karabaşoğlu’nun Medeniyet’in Arka Sokakları adlı kitabı Nesil Yayınları’ndan çıktı. Kitaptaki yazılar Karabaşoğlu’nun daha önce Camide Dans Var adlı kitapta bir araya getirilmiş. Ruh Bakımı, Peygamber’in Kardeşleri, Oyuncak Tamirhanesi gibi kitaplarla okuyucusunun beğenisini kazanan Karabaşoğlu, bu kitabında da modern dünyanın meselelerine İslamî bir duyarlılıkla, eleştirel bir üslupla yaklaşarak, Batı medeniyetinin bazı dayatmalarına karşı çıkıyor.

Kitap, 13 ayrı başlıktan oluşmasına rağmen, hemen aynı dertlerle kaleme alınan yazılar olması bakımından bir bütünlük taşıyor. Çağımızın bazı sosyal, ekonomik, ahlakî sorunlarının altındaki nedenlerin, Kur’ân merkezli bir bakış açısıyla irdelendiği bu yazılarda, yazarın ses tonunda bazı kısmî değişiklikler görülse de temel dayanak noktaları değişmiyor.  

Kitabın “Biz Kimiz?” başlığını taşıyan ilk yazısında “na’büdü”deki “nun” üzerinde düşünülüyor ve “neden ‘ben’ değil de ‘biz’ sorusuna yanıt verilmeye çalışılıyor. Ve sonunda ayrılıkla, gayrılıkla değil, birlikle ve vahdetle, bütüncül bir görüşle hareket etmemiz gerektiği vurgulanıyor.

Kitaba ismini veren Medeniyetin Arka Sokakları başlıklı yazıda ise Batı’nın gösterişli medeniyet tasavvurunun arkasında, aslında içler acısı bir manzara yattığı dile getiriliyor. Batı medeniyetinin kirli yüzünün anlaşılması için o kadar kafa patlatmaya gerek olmadığı, insanın gören gözlerle birazcık etrafını seyretmesinin yeterli olacağı vurgulanıyor.

Rüstem ile Haydar başlıklı yazıda, insana ait bazı fiziksel özelliklerin değişik kişilerdeki yansımalarına dikkat çekiliyor ve iki uç isim, Rüstem ile Haydar üzerinden “güç”, “yiğitlik”, “kahramanlık” gibi kavramlardan kişinin hayat görüşü doğrultusunda başka şeyler anlayabileceği anlatılıyor.

Kitabın en ilginç yazılarından biri olan “İçimde Bir Yahudi Var” yazısında, Kur’ân’daki Yahudilerle ilgili ayetlere değişik bir bakış açısıyla yaklaşan Yazar, bu ayetlerde aslında Yahudilerin değil, nefse ait bazı özelliklerin lanetlendiğini ve İslam dünyası olarak başımızdaki bazı sıkıntıları Yahudilerin üzerine atıp rahatlamak yerine nefis muhasebemizi sağlam yapmamız gerektiğini söylüyor.

Yine kitabın dikkate şayan yazılarından ‘Camide Dans Var’da okurlarını, “kalp camilerini nefis danslarından koruma”ya çağırıyor. Hemen ardından “Siyasî Hayatım Bitti” ve “Ekonomizm Devam Ediyor” başlıklı yazılar geliyor. Bu yazıların ilkinde siyasî, ikincisinde ise ekonomik ihtirasların insanın başına ne felaketler açacağına değinilerek bunlardan kurtulmak için bazı çözüm yolları sunuluyor.

“Şefkat… Bir Daha Şefkat” başlığını taşıyan yazıda, bazı genellemelerin bizi ne gibi yanlışlara sürüklediğine işaret eden Karabaşoğlu, nefretimizin ve gayretimizin yanlış davranışlara sahip insanlara, eşimize, dostumuza değil, bu yanlış davranışlara yoğunlaşması gerektiğini ifade ediyor.

“Ezansız Semtlerde Ezan Sesleri” yazısı, Yazar’ın gözlem kabiliyetinin öne çıktığı yazılardan. Yazar, bazı Avrupaî muhitlerde bilhassa gençler üzerindeki gözlemlerini paylaştıktan sonra, insan fıtratının güzele ve doğruya eğilimli olduğunu vurgulayarak, sorunun bazı yanlış dünyevî sistemlerde aranması ve her şeye rağmen ümitvâr olunması gerektiğini söylüyor.

“Ey(vah) Türk Gençliği”nde insanoğlunun bitip tükenmez dünya hırsı bir başka açıdan ele alınırken “Yeni Nesil, Yeni Dil”de Avrupaî yaşam tarzının nasıl en mümin gönüllere bile sirayet ettiğine dikkat çekiliyor.

Kitapta, milliyetçilik üzerine hemen her yazıda çeşitli eleştiriler dile getiriliyor. “İslam’a Karşı Türk – İslam” yazısında konu başlı başına ele alınıyor ve eleştirilerin şiddeti biraz daha artıyor.

“Sarp Yokuşu Tırmandık Mı?” başlıklı son yazıda ise Yazar, Bediüzzaman’ın “Medeniyetten istifa etme”sinin sebeplerini düşünmeye davet ediyor.

Maruf Genç

HaberKültür.Net