Kalemdar’ın Hatırını Soranlar Safa Geldiniz 

Bilenler işitenlerin ve bizler gibi işitenlerden ve kayıtlardan dinleyenlerin ortak kanaati, Hacı Hasan Efendi Hazretleri’nin sohbetine doyum olmadığı yönünde... Sohbetlerinin en önemli hususlarından biri ise menkıbelerle süslenerek her bilinç seviyesine uygun olarak dinleyicisine sunulması muhakkak. Mesnevi’de çok zarif şekilde hikaye edildiği üzere Efendimiz sav, nübüvvetinin ilk yıllarında Rabbimizden ‘fesahat’ dilemiş, sonrasında feragatin doyumsuz tadı gönlündeki bütün isteklere galebe edince bu dileğinden vazgeçmiş ama Rabbimiz her ikisini de beraber olarak Habibine lutf ü ihsan etmişti. Hacı Hasan Efendi Hazretleri’nde de ‘fesahat’ nimetinin sınırsızlığına şahit oluyoruz. Kendileri şöyle buyururlarmış: “Her şey unutulur ama menkıbeler unutulmaz, akılda kalır. Bir kişi bir konuyu menkıbe ve temsillerle anlatıyorsa o kişi o konuyu çok iyi kavramış demektir. İşin inceliklerine vakıf olan bir insanın o konuya hâkimiyeti ve anlatımdaki rahatlığı getirdiği misal ve izah tarzından anlaşılır.” Bu ifadeler, ledünniyata dair ilmi konular umuma anlatılırken takip edilecek usule dair önemli işaretler taşımaktadır. 

Hacı Hasan Efendi Hazretleri’nin ‘gönül şeriati’ne riayetin önemini vurgulama sadedinde asrı- saadetten o latif üslubuyla naklettiği bir kıssayı hem aziz sırlarından müstefid olmak, hem tesirli beyanlarıyla üzerimizdeki bildiğimiz bilmediğimiz yarayışsız ahlakın izale olması duasıyla paylaşmak istiyoruz: 

Asıl şeriat, gönlün şeriatıdır 

‘Rasulullah sav Efendimiz’in dilinden ‘Ya Ali!’ hitabı hiç düşmezmiş. Bunu öyle çok söyler, ‘Ali nerde?’ diye öyle çok sararmış ki bir gün ashabı dayanamayıp: - ‘Ya Rasulallah!  O yokken bile ‘Ya Ali’ buyuruyorsun; bunun hikmeti ne ola’ diye sormuşlar. Peygamber Efendimiz sav ‘Onun fazlalığı var’ buyurmuşlar. – ‘Nedir o ya Rasulallah?’ – Onun fazlalığı, vermeyene vermek, gelmeyene gitmek, zulmedeni affetmek. Bu üçünü bir arada yapan hidayettedir’ buyuruyorlar ve o sırada huzurda bulunan sahabelerine soruyorlar: - Sana birisi zulmetse ne yaparsın? - Affederim ya Rasulallah… İkinci soruyor: - Affederim ya Rasulallah…  Üçüncü soruşunda: Ne yalan söyleyeyim; dilim affeder ama kalbim affetmez, diyor. Bunun üzerine ‘Ali’yi çağırın’ buyuruyorlar. Ali’yi çağırıyorlar kv. Aynı soruyu ona da soruyorlar: Sana birisi zulmetse ne yaparsın ya Ali? - Affederim ya Rasulallah… On defa aynı soruyu tekrarlıyorlar. Ali diyor ki: - Ya Rasulallah! Kıyamete kadar bu soruyu sorsan yine affederim, derim’… 

İşte ahlak-ı hamide budur. Bir kereliğine iki kereliğine kalbindeki kine, hasede, riyaya, merhametsizliğe karşı koymak değil, her seferinde affedebilenin ve kardeşine merhamet edebilenin Allah cc katında adı sadıklar defterine yazılır. Şeriatın yalnız dışına itaat etmek olmaz. Asıl şeriat, gönlün şeriatıdır’ 

İşlet aşkın motorunu 

Zikir, ancak hayırlı sözlerle bir hali veya kişiyi anmak, hatırlamak anlamına geliyormuş. Bu kabilden her ‘zikir’, bir hatır sormadır; bir ilan-ı aşktır; bir musafahalaşmadır, diyebiliriz. 

İşlet aşkın motorunu

Aciz sevmez satırını

Kalemdar’ın hatırını

Soranlar safâ geldiniz 

zarif tenbihini, tebliğini ve tebrikleşmesini biz aciz köleler de üzerimize alınabiliriz o zaman. Bütün bu tatlı tenbihlerin bizim için olduğunu, arif-i billah olan has kulların kendilerine bırakılsalar belki de tek kelam bile etme isteğinde bulunmadıklarını, onların muhabbeti beldesine ancak kalp moturu işleyen bir beden vasıtasıyla gidilebileceğini anlıyoruz. O yüce zevatın ‘hatırını sorma’nın ancak Allahımızın Habibullahımızın razı olacağı şeyleri yapmaktan geçtiğini tefekkür ediyoruz. 

Bizler her kutlu vakitte ‘Sultanım’ dedikçe onlar da bize ‘Buyur evladım’ diye şefkat,  muhabbet ve himmet kucaklarını açıyorlar. Yüce Rabbimiz, bütün hatır soranlara, En Hatırlılar hürmetine, dilediğine nasip ettiği ‘fazl’ nimeti ve ‘Rabbena etmim lenâ nûrenâ, vağfirlenâ, inneke ala külli şey’in kadir…’ harika reçetesi vesilesiyle nûrlarını tamamlamak suretiyle ikramda bulunsun dileriz. 

Rabbimiz ‘aşk şehitleri’ne ‘ölü’ demeyiniz; aksine onlar dipdiridir, buyuruyor. Mevlamız, kınından çekilmiş kılıç gibi diri olan aşk ehlinin aziz sırlarını kutsasın ve bizleri muhabbetleri şefaatinden mahrum bırakmasın niyazındayız.

 

Elif Ceylan

Hanımefendi Dergisi Ocak 2012