60 yaşında bir delikanlıdır bu yazıda söz konusu olan. Denize sevdalanan bir Bingöllü.
Kemalettin Kamu, “Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum / Bu dağların eskiden aşinasıdır soyum.” Demiştir ama Nurettin Durman’ı bağlamaz bu dizeler. O, Bingöl’ün deniz görmüşlerindendir ve Beylerbeyi için şu dize Nurettin Durman’da ayrı bir anlam kazanır: “Bu denizin eskiden aşinasıdır soyum” O, artık Beylerbeyi’nin aşinasıdır. Orada seyretmiştir denizi birçok şair dostuyla. Orada karşılıklı bir sevdaya tutuşmuşlardır, dükkânının tam karşısındaki çınarla ve bu sevda ortaya “Düş Çınarı”nı çıkarmıştır.
              

1990’lı yılların başında Müştehir Karakaya ve dostlarıyla Kardelen’i çıkardıklarından beridir tanırız Nurettin Durman’ı. O yaş itibariyle epey eskilere gider. Aylık Dergi’ye, Kelime dergisine filan. Ama ben onu Kardelen şairi olarak tanımışımdır. Yıl 2003’te Beylerbeyinin denize sıfır noktasında bir bardak çayını yudumlarken tanışmak nasip olur. O gün, bu gündür yolum o taraflara düşünce ayaklarım Nurettin Abi’ye götürür beni. Ya da ayaklarım istikametsizliği şiar edindiğinde kendimi Beylerbeyi’nde çay yudumlarken bulurum. Genelde dört adamdır: Nurettin Durman, Âdem Turan, Nihat Dağlı ve ben.
              

Ne güzel geçer vakit. Şiirden, dergiden, edebiyattan, denizden bahsederiz. Dünyanın onca gamı, onca şerefsizi varmış kime ne. Âdem Turan coşkulu edasıyla şiirinden bahsedecek, dizeler okuyacaktır. Nurettin Abi, yolun başındaymışçasına yeni çıkacak dergiden, basılması düşünülen veya basılamayan kitaplardan bahsedecektir. Bu yaşına gelmiştir, ama enerjisinden ve heyecanından bir şey kaybetmemiştir.
               Kadim dostu Müştehir Karakaya, hayata ve İstanbul’a küsüp İstanbul’dan kalbin doğusuna, Van’a, çekilmiştir. Oysa yılmayı defterine yazmamıştır Nurettin Abi.
              

Küçük, büyük demeden dergileri gündeminden düşürmemiştir. Türk Edebiyatı, Dergâh, Yedi İklim, İstanbul Bir Nokta dergilerinde hâlâ okuruna şiirle selam vermeye devam etmektedir. Şiirle o kadar iç içedir ki haftalık yazı yazdığı gazetelerdeki köşesinde siyasetten dedikoduya, kadından turizme dair yazı yazmak varken o, şiir yayınlamaktan geri durmamaktadır.
              

İşte böyle bir adamdır; adam gibi bir adamdır Süleyman Çelik’in ifadesiyle.

2005’e geldiğinde tam 6 şiir kitabının kapağına ismini yazdırmıştır Nurettin Abi. Şehrin Üzerindeki Bulutlar (1990), Haziran (1991), Savrulan (1993), Uzun Beyaz Bir Çığlık (1995), Hoşça Kal Hüzünbaz Çocuk (1998), Güllerin Ardından (2004), Işık Oyunları (2005)
İlk kitabına değinen şair Bedri Gencer, Kayıtlar’da şu satırları kayıt altına almıştır: “1964’ten bu yana şiir yayınlayan Durman, bu süre içinde şiirlerini süzmüş ve bize böyle hoş okunur bir kitap armağan etmiş. İddiasız bir şiiri var Durman’ın. Gündelik duygular, anılar, tasvirler arasında geziniyor şair. Bazen imgeler, bazen de simgeler, sesler öne çıkıyor.”[1]

Bedri Gencer’in 1991’deki tespitlerine aynen bu gün de katılmak olası. Sözü süzmeye, hoş okunur metinler ortaya koymaya ve şiirini iddiasız yaşamaya devam eden bir şair çünkü.

Gündelik duygular, günlük söyleyişlerle yer almaya devam ediyor Nurettin Durman şiirinde.
Kader; ey kader dedim / Bir gözümü diğer gözüme / Baktırabilir miyim / Bana bir çığlık gibi gelen / Varımı yoğumu talan eden / Bu amansız korkuyu burada / Bırakabilir miyim”

Kolay gibi görünen ama oldukça sıkı ve süzülmüş söyleyişlerle şiirini zenginleştirmeyi başarıyor Işık Oyunları adlı kitabında. Işık Oyunları, şaire babalar günü sürprizi olarak Âdem Özbay tarafından basılmış haliyle sunulan son şiir kitabı. Araf, Mahşer ve Makam adını verdiği üç şiirden/bölümden oluşan kitap “Uzun, upuzun, insanı parçalayan bir çığlık”.

Âdem Turan’ın kaleme aldığı Nurettin Durman portresinde şu sözlerin altını çizdim: “Bütün bu isimlerin hepsinde (Kitap isimlerinde) müthiş bir ‘hüzün’ imgesi var. Ama geçenlerde çıkan Işık Oyunları kitabındaki şiirlerde, hüznün de ötesinde trajedi var, dram var. Uzun, upuzun, insanı parçalayan bir çığlık bence bu şiirler: “Öyle bir hal ki yapıştı kaldı bende / Bir işaret gibi zamanla alnımda / Bu benim kaderim bu benim alınyazım / Bu boya haktan gelmiş alnıma konmuş”

1964 yılından bu yana Sanat Dünyası dergisiyle başlayan şiir serüveni muhtelif dergilerde devam etti. Bunlardan Aylık Dergi, şiirine bir açılım sağlarken, kelime dergisi bir ‘rahatlama” ve ‘bereket’ getirdi. 1990 yılındaysa, aralarında Müştehir Karakaya ve Mürsel Sönmez’in de bulunduğu bir grup arkadaşıyla Kardelen dergisini çıkardılar. Aynı yılın haziran ayındaysa ilk şiir kitabı Şehrin Üzerindeki Bulutlar yayımlandı.

1996 yılının sonlarında ise Düşçınarı dergisini yayımladı. Ona göre ‘durulmuş, arınmış, görmüş, geçirmiş bir tecrübenin ürünüydü’ Düşçınarı dergisi, edebiyat dünyasına atılan sahici bir adımdı.”[2]
Nurettin Durman için bir yazı almayı düşündüğümde bunun düz bir değerlendirme / eleştiri yazısı olmayacağını/olamayacağını fark edince böyle bir yazı çıktı. Bizler mektepliyiz; o ise bir alaylı. Şiirin ve edebiyatın içinden gelmiş. Bu işin ocağında yetişmiş. Cahit Zarifoğlu, Yaşar Kaplan, İsmet Özel mektebine devam etmiş. Şiirden ümidini keseceği anda İsmet Özel’in sözleriyle yeniden sarılmış şiire. İyi ki de sarılmış. Gerçekten zaman zaman beni şaşırtan dizeleri içeren ve tekrar kendisine döndüren şiirleriyle çıkıyor karşımıza. Küsüp gitseydi Necati Polat, Süleyman Portakal, Müştehir Karakaya, Necat Çavuş… gibi daha mı manidar olacaktı. Elbette hayır. Onu dimdik ayakta görmekten, kabuğunu yırtıp denize epik ve lirik bakışlar savururken izlemekten haz duyuyoruz. Onun işini gücünü bırakıp şiir yayıncılığı yaparken görmeyi dileriz.

Mustafa Oğuz

________________________________________
[1] Bedri Gencer, Mart 1991, Kayıtlar, sayı 5
 
[2] Adem Turan, Güllerin Ardındaki Düş Yolcusu: Nurettin Durman, Kitap Postası, sayı 7 s. 70-71 İst. 2005